W ostatnich miesiącach światowe media obiegły informacje o atakach na statki handlowe na Morzu Czerwonym. Za tymi działaniami stoi ugrupowanie powszechnie znane jako Huti. Jednak kim oni właściwie są? Aby zrozumieć obecny kryzys, kluczowe jest poznanie historii, ideologii i celów tego jemeńskiego ruchu, którego oficjalna nazwa to Ansar Allah, czyli „Zwolennicy Boga”.
Początki i ideologia ruchu Huti
Ruch Huti to polityczno-militarna organizacja wywodząca się z zajdyckiej mniejszości szyickiej, zamieszkującej północny Jemen. Jego korzenie sięgają lat 90. XX wieku, kiedy to powstał jako ruch kulturowo-religijny „Wierząca Młodzież” (asz-Szabab al-Mumin), mający na celu odrodzenie tradycji zajdyzmu w obliczu rosnących wpływów sunnickiego salafizmu, wspieranego przez sąsiednią Arabię Saudyjską.
Nazwa „Huti” pochodzi od nazwiska założyciela, Husajna Badreddina al-Hutiego, który zginął w walce z jemeńską armią w 2004 roku. Jego śmierć stała się iskrą zapalną dla serii powstań, które z czasem przekształciły ruch w potężną siłę zbrojną. Ideologia Huti łączy w sobie elementy zajdyckiego islamu, jemeńskiego nacjonalizmu plemiennego oraz silnego antyamerykanizmu i antyimperializmu. Więcej o terminach takich jak zajdyzm znajdziesz w naszym glosariuszu.
Cele polityczne i hasło Huti
Główne cele polityczne Huti od początku koncentrowały się na walce z korupcją w rządzie centralnym Jemenu, uzyskaniu większej autonomii dla północnych regionów oraz przeciwstawianiu się zagranicznym wpływom, głównie ze strony Stanów Zjednoczonych i Arabii Saudyjskiej. W 2014 roku, wykorzystując masowe protesty społeczne, bojownicy Huti zajęli stolicę kraju, Sanę, co doprowadziło do eskalacji konfliktu w Jemenie i interwencji koalicji pod wodzą Arabii Saudyjskiej w 2015 roku.
Oficjalne hasło ruchu, często widoczne na ich flagach i w propagandzie, brzmi: „Bóg jest wielki, śmierć Ameryce, śmierć Izraelowi, przekleństwo Żydom, zwycięstwo islamowi”. Choć brzmi ono radykalnie, przez wielu analityków jest interpretowane raczej jako wyraz sprzeciwu wobec polityki tych państw, a nie dosłowny plan działania.
Kto wspiera Huti? Sojusznicy i wrogowie
Najważniejszym sojusznikiem i sponsorem ruchu Huti jest Iran. Teheran dostarcza Ansar Allah wsparcie finansowe, szkoleniowe oraz zaawansowaną broń, w tym rakiety balistyczne i drony. Dla Iranu Huti są kluczowym elementem tzw. „Osi Oporu” – siatki sojuszników i ugrupowań proxy w regionie, która ma na celu osłabienie wpływów USA i Izraela.
Głównymi wrogami Huti są:
- Międzynarodowo uznawany rząd Jemenu, rezydujący obecnie w Adenie.
- Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie, które przewodzą koalicji walczącej z Huti od 2015 roku.
- Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, które prowadzą operacje wojskowe w odpowiedzi na ataki na Morzu Czerwonym.
Rola Huti w kryzysie na Morzu Czerwonym
Po wybuchu wojny między Izraelem a Hamasem w październiku 2023 roku, Huti ogłosili solidarność z Palestyńczykami i rozpoczęli ataki na statki handlowe w strategicznej cieśninie Bab al-Mandab. Twierdzą, że ich celem są jednostki powiązane z Izraelem, USA lub Wielką Brytanią. Działania te poważnie zakłóciły globalny transport morski, zmuszając wiele firm do wyboru dłuższej i droższej trasy wokół Afryki. Ruchy okrętów wojennych i statków handlowych w regionie można na bieżąco obserwować na naszej mapie na żywo, która śledzi transport morski i lotniczy w czasie rzeczywistym.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy Huti to terroryści?
Status ruchu jest skomplikowany. Stany Zjednoczone i niektórzy ich sojusznicy uznają Huti za organizację terrorystyczną. Jednak ONZ i wiele innych państw nie stosuje tej klasyfikacji, wskazując na ich rolę jako de facto rządu na terytoriach zamieszkanych przez miliony Jemeńczyków i kluczowej strony w procesie pokojowym.
Jaka jest oficjalna nazwa ruchu Huti?
Oficjalna nazwa to Ansar Allah, co po arabsku oznacza „Zwolennicy Boga”. Nazwa „Huti” jest określeniem potocznym, pochodzącym od nazwiska rodziny założycieli ruchu.
Czy wszyscy Jemeńczycy to Huti?
Absolutnie nie. Huti to ruch reprezentujący głównie zajdycką mniejszość szyicką z północy kraju. Jemen jest zróżnicowanym krajem z większością sunnicką oraz wieloma innymi grupami plemiennymi i politycznymi, z których wiele aktywnie sprzeciwia się rządom Huti.