8 Aralık 2024'te Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden sonra Suriye tek bir otoritenin denetimine girmedi: Şam'da Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) kökenli bir geçiş yönetimi kuruldu, kuzeydoğuda Kürt öncülüğündeki SDG etkisini sürdürdü, Türkiye sınırı boyunca Türk kuvvetleri ve Türkiye destekli Suriyeli gruplar, güneybatıda İsrail'in askeri varlığı, merkezî çölde ise IŞİD kalıntıları bulunuyor. Kontrol sınırları Esad sonrası dönemde birçok kez değiştiği için güncel durumu sabit bir çizim değil, battleMap'in Suriye haritasındaki yaklaşık 5 dakikada bir güncellenen olay akışı gösterir. Bu yazı, o akışı bölge bölge okumanıza yardım eden bir rehberdir.
Esad yönetimi ne zaman ve nasıl düştü?
2011'de protestolarla başlayan ve kısa sürede çok taraflı bir savaşa dönüşen Suriye iç savaşı, ülkeyi uzun yıllar hükümet, muhalif gruplar, SDG ve IŞİD arasında bölünmüş halde bıraktı. Mart 2020'deki İdlib ateşkesinden sonra cephe hatları yıllarca büyük ölçüde dondu. Kasım 2024'ün sonunda HTŞ öncülüğündeki muhalif gruplar İdlib'den bir saldırı başlattı; Halep, Hama ve Humus kısa sürede el değiştirdi ve 8 Aralık 2024'te Şam'a girildi. Esad ailesinin yarım asrı aşan yönetimi böylece sona erdi. Ocak 2025'te HTŞ lideri Ahmed eş-Şara geçiş dönemi cumhurbaşkanı olarak ilan edildi.
Bu değişim haritaları da eskitti. Esad dönemine ait cephe hattı haritaları artık sahadaki durumu yansıtmıyor; bu yüzden battleMap Suriye için sabit bir kontrol katmanı çizmek yerine güncel raporlara odaklanır. Bölgesel kontrol katmanı şimdilik yalnızca Ukrayna için mevcuttur.
Kuzeydoğuda SDG'nin durumu ne?
Fırat'ın doğusundaki Haseke, Rakka ve Deyrizor çevresi, Esad sonrası dönemin başında büyük ölçüde SDG/SDF'nin denetimindeydi. SDG'nin omurgasını oluşturan YPG'yi Türkiye, PKK'nın Suriye uzantısı olarak görüyor; bu nedenle bölge Türkiye açısından doğrudan bir güvenlik meselesidir. 2025'te Şam ile SDG arasında, SDG'nin devlet kurumlarına entegrasyonunu öngören bir anlaşma duyuruldu; uygulaması ise tartışmalı ve zaman zaman çatışmalarla kesintiye uğrayan bir süreç oldu. Bu süreç kuzeydoğudaki kontrol tablosunu belirleyen başlıca etkendir, bu yüzden güncel durumu haritadaki son raporlardan izlemek gerekir.
Haritada bu bölgede SDG ile hükümet güçleri ya da Türkiye destekli gruplar arasındaki çatışmalar, insansız hava aracı saldırıları ve IŞİD'e karşı operasyonlar görülür. IŞİD bağlantılı kişilerin ve ailelerinin tutulduğu El Hol kampı ile cezaevlerine dair gelişmeler de ayrı olarak işaretlenir.
Türkiye sınırında neler oluyor?
Türkiye, kuzey Suriye'de Fırat Kalkanı (2016–2017), Zeytin Dalı (2018) ve Barış Pınarı (2019) harekâtlarını düzenledi; bu operasyonların ardından sınır boyunca Türk kuvvetlerinin ve Türkiye destekli Suriyeli grupların bulunduğu bölgeler oluştu. Esad'ın düşüşünün hemen ardından Münbiç ve Tişrin Barajı çevresi, Türkiye destekli gruplar ile SDG arasındaki çatışmaların en yoğun yaşandığı yerler oldu. Haritada sınır bölgesinden Türk ordusunun açıklamaları, hava ve dron saldırıları, sınır ötesi atışlar ve sınır kapılarına yakın olaylar yer alır.
Suriye sayfasında olaylar Suriye, Türkiye ve Irak olarak üç renkte gruplanır. Bu, bir olayın sınırın hangi tarafıyla bağlantılı olduğunu ayırt etmek için yapılmış tamamen teknik bir ayrımdır. Türkiye ile Suriye arasındaki uzun kara sınırı ve sınır kapıları, Suriyelilerin ülkelerine dönüşü açısından da yakından izlenen bir bölgedir.
Güneyde İsrail ve Süveyda'da ne oldu?
Güneybatıda Kuneytra, Dera ve Golan Tepeleri çevresi, Aralık 2024'ten bu yana İsrail hava saldırılarına ve İsrail'in genişleyen askeri varlığına sahne oluyor. İsrail, Esad'ın düşüşünün ardından 1974'ten beri BM gözetimindeki ayrılma bölgesine asker konuşlandırdı ve Suriye genelinde eski orduya ait silah depolarını ve tesisleri hedef aldı. Dürzi nüfusun yoğun olduğu Süveyda ilinde ise 2025 yazında ölümcül çatışmalar yaşandı; bu olaylar sırasında İsrail, Süveyda'daki ve Şam'daki hedeflere de saldırılar düzenledi. İsrail ordusunun açıklamaları ve bölgedeki askeri faaliyetler haritada kaynağıyla gösterilir.
Kıyıda ve çölde hangi olaylar izleniyor?
Akdeniz kıyısındaki Lazkiye ve Tartus illeri Mart 2025'te ağır şiddet olaylarına sahne oldu: eski rejime bağlı silahlı grupların güvenlik güçlerine saldırılarının ardından gelen operasyonlarda, özellikle Alevi (Nusayri) toplumundan çok sayıda sivilin öldürüldüğü bildirildi. Mezhepsel şiddet, misilleme saldırıları ve suikastlar Suriye haritasının sürekli kategorileri arasında yer alıyor.
Merkezî Suriye çölünde, yani Badiye'de, açık kaynak raporları IŞİD kalıntılarının konvoylara, kontrol noktalarına ve yerel güçlere yönelik saldırılarını düzenli olarak gösteriyor. ABD öncülüğündeki koalisyonun IŞİD karşıtı operasyonları, yol kenarı bombaları, bomba yüklü araçlar ve patlamamış mühimmat kazaları da haritada ayrı kategorilerde işaretlenir.
Suriye haritasını okurken nelere dikkat etmeli?
Suriye'deki yer adları kaynaklarda farklı yazımlarla geçer: Türk medyasında Münbiç, Deyrizor, Haseke, Kamışlı ve Lazkiye olarak bilinen yerler, İngilizce raporlarda Manbij, Deir ez-Zor, Hasakah, Qamishli ve Latakia olarak yazılır. Olay başlıkları makine çevirisiyle aktarıldığı için aynı yerin iki farklı yazımla görünmesi mümkündür; bir yeri ararken her iki biçimi de denemek işe yarar.
Tarafların adlandırmaları da farklıdır. Aynı silahlı grup bir kaynakta “güvenlik güçleri”, başka bir kaynakta “milis” olarak geçebilir; harita bu adlandırmaları değiştirmeden, kaynağıyla birlikte aktarır. Ayrıca belirli bir bölgede pin görülmemesi orada sakinlik olduğu anlamına gelmez, yalnızca kamuya açık rapor bulunmadığını gösterir. Bağımsız gazetecilerin ulaşamadığı kırsal ve çöl bölgelerinde bu fark özellikle belirgindir.
Haritadaki raporlar nereden geliyor?
Kaynaklar arasında farklı taraflara yakın Suriye medyası, geçiş yönetiminin açıklamaları, Kürt ve SDG'ye yakın yayın organları, Türk medyası ve Millî Savunma Bakanlığı açıklamaları, İsrail ordusunun açıklamaları, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), izleme grupları, uluslararası ajanslar ve coğrafi konumu belirlenmiş görüntüler bulunuyor. Suriye'de neredeyse her aktörün olayların nasıl anlatıldığında çıkarı var; bu yüzden tüm iddialar doğrulanmış gerçek olarak değil, “bildirildiği gibi” ve kaynağıyla gösterilir. Kaynak seçimi metodoloji sayfasında anlatılıyor; görüntüleri kendiniz kontrol etmek için OSINT doğrulama rehberimize bakabilirsiniz.
Ücretsiz panoda son 30 günün geçmişi açıktır; aynı verilere REST API üzerinden anahtarla /v1/events?region=syria sorgusuyla ulaşılabilir. Suriye kıyısı açıklarındaki sivil uçak ve gemi trafiği canlı ADS-B ve AIS haritasında görülebilir. Güneydeki gelişmeleri İsrail bağlamında okumak için İsrail–Filistin haritasına, Lübnan sınırı için Lübnan sayfasına, tüm bölgelere genel bakış için ise şu an dünyada nerede savaş var yazımıza göz atabilirsiniz.
Özet
- Esad yönetimi 8 Aralık 2024'te HTŞ öncülüğündeki saldırıyla devrildi; Şam'da bir geçiş yönetimi kuruldu.
- Kuzeydoğuda Şam ile SDG arasındaki entegrasyon süreci, kontrol tablosunu belirleyen başlıca etkendir.
- Türkiye sınırı, güneybatıdaki İsrail varlığı, Süveyda, kıyı bölgesi ve çöldeki IŞİD kalıntıları ayrı sıcak noktalardır.
- Esad dönemi cephe haritaları geçerliliğini yitirdi; güncel tablo için canlı savaş haritasına bakın.