Ukrayna savaş haritası, Rusya ile Ukrayna arasındaki cephe hattını, Rus kuvvetlerinin kontrolündeki bölgeleri ve son saatlerde bildirilen saldırıları aynı haritada gösterir. battleMap'in Ukrayna sayfasında bölgesel kontrol katmanı her gün kamuya açık kartografik kaynaklardan yenilenir; füze, dron ve topçu saldırıları gibi olaylar ise yaklaşık 5 dakikada bir eklenir ve her birinin UTC saati, koordinatı, kategorisi ve kaynak bağlantısı vardır. Cephenin bugün tam olarak nerede olduğunu bu yazı değil, harita söyler; burada haritayı doğru okumanız için gereken arka planı topluyoruz.
Rusya–Ukrayna savaşı neden 2014'e uzanıyor?
Çatışmanın kökü 2014'e dayanır: Rusya o yıl Kırım'ı kontrol altına aldı, Donetsk ve Luhansk'ın bir kısmında ise Rusya destekli ayrılıkçı yönetimler kuruldu. 24 Şubat 2022'de başlayan tam ölçekli işgal, bu çatışmayı 1945'ten bu yana Avrupa'daki en büyük savaşa dönüştürdü. İlk haftalarda Kiev ve Çernihiv yönünde de ilerleyen Rus birlikleri 2022 baharında kuzeyden çekildi; aynı yılın sonbaharında Ukrayna, Harkiv bölgesinin büyük kısmını ve Dinyeper'in batı yakasındaki Herson kentini geri aldı. O tarihten sonra cephe, köy köy değişen yavaş bir yıpratma savaşına dönüştü.
Bu yüzden haritadaki Rus kontrolündeki alan iki katmandan oluşur: 2014'ten beri tutulan Kırım ile Donbas'ın bir bölümü ve 2022'den sonra ele geçirilen topraklar. Toplamda Kırım'ın yanı sıra Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinin bir kısmı söz konusudur. Rusya bu dört bölgeyi Eylül 2022'de ilhak ettiğini açıkladı; bu ilhak uluslararası alanda büyük ölçüde tanınmıyor.
Cephe hattı haritada nasıl gösteriliyor?
Haritada iki farklı bilgi türü üst üste biner. İlki bölgesel kontrol katmanıdır: Rus kuvvetlerinin tuttuğu alanları renkli çokgenlerle, temas hattını da bu çokgenlerin sınırıyla gösterir. Katman günde bir kez güncellenir ve klavyedeki T tuşuyla açılıp kapatılabilir. İkincisi olay pinleridir: tek tek bildirilen saldırılar, çatışmalar, ilerleme ya da geri çekilme raporları.
Bu ikisini karıştırmamak önemlidir. Bir köyün yanında “ilerleme” pini görmek, o köyün el değiştirdiği anlamına gelmez; yalnızca bir tarafın ya da bir kaynağın bunu bildirdiğini gösterir. Kontrol katmanı ise birden çok kaynağın birikmiş değerlendirmesidir ve doğası gereği olay akışının gerisinden gelir. Birlik hareketleri de operasyonel güvenlik nedeniyle bilinçli bir gecikmeyle yayımlanır. Cephe hattına dair kendi haritalarını ve günlük değerlendirmelerini yayımlayan DeepStateMap ya da ISW gibi kaynaklarla karşılaştırma yaparken, onların çizgisini bir analiz, battleMap'in pinlerini ise ham rapor akışı olarak düşünmek en sağlıklısıdır. Haritanın genel okuma mantığını canlı savaş haritası rehberimizde ayrıca anlatıyoruz.
Çatışmalar en çok hangi bölgelerde yoğunlaşıyor?
Kara çatışmalarının ağırlığı 2022'den bu yana doğuda ve güneyde, yaklaşık bin kilometrelik bir hat boyunca: Donetsk ve Luhansk bölgeleri, Zaporijya'nın güney kesimi ve Herson'da Dinyeper Nehri'nin iki yakası. Harkiv ve Sumi bölgelerinde sınır ötesi topçu atışları, süzülen bombalar ve dron saldırıları düzenli olarak bildiriliyor. 2024 yazında Ukrayna kuvvetlerinin Rusya'nın Kursk bölgesine girmesiyle kara çatışması sınırın öte yanına da taştı; Rusya içindeki olayları Rusya bölge sayfasında ayrıca izleyebilirsiniz.
Cephenin çok gerisinde de uzun menzilli saldırılar yaşanıyor: Ukrayna'nın enerji ve demiryolu altyapısına yönelik füze ve dron saldırıları, Rusya'da ise rafinerileri, hava üslerini ve mühimmat depolarını hedef alan Ukrayna dron saldırıları. Bu yüzden harita yalnızca cephe çizgisinden ibaret değildir; batıda Lviv'den doğuda Rusya'nın iç bölgelerine kadar geniş bir alanda olay görebilirsiniz.
Shahed ve FPV dronları haritada nasıl görünüyor?
Dron savaşı bu çatışmanın belirleyici özelliklerinden biri oldu. İran tasarımı Shahed tipi tek yönlü saldırı dronları (Rusya'daki adıyla Geran-2) genellikle gece, dalgalar halinde fırlatılır ve haritaya hava savunmasının bildirdiği rotalar, düşen parçalar ya da isabet raporları olarak yansır. Cephe hattında ise ucuz, kamera bağlantılı FPV dronları zırhlı araçlara, mevzilere ve lojistik hatlara karşı her gün kullanılıyor. Lancet gibi dolanan mühimmatlar ve süzülen bombalar da ayrı kategori olarak işaretlenir.
Bir dron saldırısı pini, hedefin vurulduğunu değil, saldırının bildirildiğini gösterir. Tek bir gecede onlarca uyarı ve önleme bildirimi gelebilir; bunların bir kısmı sonradan düzeltilir. En son dron saldırılarının listesine dron saldırıları sayfasından bakabilirsiniz.
Türkiye bu savaşın neresinde duruyor?
Türk okuru için savaşın üç somut boyutu var. Birincisi Bayraktar TB2: Türk yapımı bu insansız hava aracı, özellikle savaşın ilk aylarında Ukrayna tarafından kullanıldı ve uluslararası basında geniş yer buldu. Sonraki dönemde yoğun hava savunması ve elektronik harp ortamında daha küçük ve ucuz dronlar öne çıktı.
İkincisi boğazlar. 1936 tarihli Montrö Sözleşmesi, savaş zamanında Türkiye'ye İstanbul ve Çanakkale boğazlarından savaş gemisi geçişini sınırlama yetkisi veriyor. Türkiye Şubat 2022'nin sonunda durumu sözleşme kapsamında bir savaş olarak değerlendirdiğini açıkladı ve savaşan tarafların savaş gemilerinin boğazlardan geçişini kısıtladı. Bu adım Karadeniz'deki deniz dengesini doğrudan etkiledi.
Üçüncüsü tahıl koridoru. 22 Temmuz 2022'de İstanbul'da imzalanan Karadeniz Tahıl Girişimi, Ukrayna limanlarından deniz yoluyla tahıl ihracatının yeniden başlamasını sağladı; gemi denetimleri İstanbul'daki Ortak Koordinasyon Merkezi üzerinden yürütüldü. Rusya Temmuz 2023'te anlaşmadan çekildi. Karadeniz'deki olaylar, yani limanlara saldırılar, deniz dronları ve ticari gemilerle ilgili bildirimler, haritada deniz olayı olarak işaretlenir. Nisan 2022'de Rus Karadeniz Filosu'nun amiral gemisi Moskva kruvazörünün batması, denizdeki savaşın dönüm noktalarından biri sayılır.
Uçak ve gemi verisi neyi gösterir?
Canlı uçak ve gemi takibi sayfası, ADS-B (1090 MHz) ve MLAT ile sivil uçakların, AIS ile de gemilerin konumlarını gösterir. Ukrayna hava sahası 2022'den bu yana sivil trafiğe kapalı olduğu için bu bölge haritada neredeyse boş görünür; askeri uçaklar ise çoğu zaman transponder yayını yapmaz. Karadeniz'de AIS verisi ticari gemilerin hangi rotaları kullandığını görmek için faydalıdır, ancak bazı gemiler AIS'i kapatır ya da yanlış konum yayınlar. Bu veriler bir olayın kanıtı değil, bağlamıdır.
Haritadaki bilgiler nereden geliyor ve ne kadar güvenilir?
Kaynaklar açıktır: Ukrayna ve Rusya yerel medyası, Ukrayna Genelkurmayı ile Rusya Savunma Bakanlığı açıklamaları, coğrafi konumu belirlenmiş sosyal medya görüntüleri, uluslararası ajanslar ve bağımsız OSINT analistleri. Her iki tarafın da kendi başarılarını büyütüp kayıplarını küçültmek için nedeni var; bu yüzden iddialar “bildirildiği gibi” ve kaynağıyla birlikte gösterilir, doğrulanmış gerçek olarak sunulmaz. Kaynak seçimi ve sınıflandırma kuralları metodoloji sayfasında anlatılıyor; bir görüntünün yerini ve tarihini kendiniz nasıl kontrol edebileceğinizi ise OSINT doğrulama rehberimizde bulabilirsiniz.
Olay başlıkları Google Translate ile Türkçe dahil 20 dile makine çevirisiyle aktarılır; özgün metin kaynak bağlantısında durur. Ücretsiz panoda son 30 günün geçmişi açıktır. Verileri kendi analizine almak isteyenler için REST API, anahtarla /v1/events?region=ukraine sorgusunu sunar.
Özet
- Harita iki katmandan oluşur: günlük güncellenen bölgesel kontrol katmanı ve yaklaşık 5 dakikada bir eklenen olay pinleri.
- Rus kontrolündeki alan Kırım ile Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinin bir kısmını kapsar.
- Pinler rapordur, doğrulama değildir; pin olmaması sakinlik değil, rapor olmaması demektir.
- Türkiye bağlamı: Bayraktar TB2, Montrö Sözleşmesi ve İstanbul'da imzalanan Tahıl Girişimi.
- Diğer çatışma bölgeleri için Türkçe canlı savaş haritasını açabilirsiniz.